9 września 2022

Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych – zagadnienia problemowe cz. II

Czy od dochodzonej na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych rekompensaty za koszty odzyskiwania należności należą się odsetki?

Negatywnie w tym zakresie wyraził się m. in. Sąd Okręgowy w Łodzi w wyroku z 17.03.2017 r., XIII Ga 130/17, jak również w wyroku z 12.01.2018 r., XIII Ga 649/17 oraz wyroku z 21.09.2017 r., XIII Ga 748/17.

W wyrokach tych wskazano, iż brak jest podstaw do zasądzenia odsetek od kwoty 40 euro przysługującej w oparciu o art. 10 ust. 1 powyższej ustawy. Kwota ta stanowi rekompensatę z tytułu kosztów odzyskiwania należności. Ma zatem zbliżony charakter do kosztów sądowych, co do których przesądzono w orzecznictwie niedopuszczalność naliczania odsetek.

Ponadto zważyć należy, że sam obowiązek zapłaty odsetek stanowi dla dłużnika swoistą sankcję za niewykonanie świadczenia w terminie (z jednej strony waloryzuje należność główną, z drugiej pełni funkcję odszkodowawczą). Dopuszczenie możliwości naliczania odsetek od zryczałtowanych kosztów odzyskiwania należności, które realizują się właśnie na skutek nieterminowego uregulowania zobowiązania, prowadziłoby do nadmiernego obciążenia dłużnika i powstania piramidy roszczeń związanych z nieterminowym uregulowaniem zobowiązań.

Czy rekompensata za koszty odzyskiwania należności, o której mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych winna być wliczana do wartości przedmiotu sporu?

W tym zakresie z doświadczenia możemy powiedzieć, iż co sąd to inna praktyka. O ile w okręgu olsztyńskim rekompensata nie musi być wliczana w wartość przedmiotu sporu, o tyle w sądach trójmiejskich funkcjonuje już taka praktyka.

Niewątpliwe pomocne w tym zakresie będzie rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego zagadnienia prawnego zadanego przez jeden z sądów „Czy do wartości przedmiotu sporu podlega wliczeniu żądana obok roszczenia głównego rekompensata za koszty odzyskiwania należności na podstawie art. 10 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych?”. Pytanie to zawisło pod sygn. III CZP 124/22. O stanowisku Sądu Najwyższego w tym zakresie poinformujemy niezwłocznie po jego decyzji.